Diyabet(Şeker Hastalığı) nedir?


Diyabet (DM) kan şekeri yüksekliği demektir.

Diyabet tanı kriterleri :

  • Açlık kan şekeri>126 mg /dl veya;
  • * Hb A1c> 6.5 veya;
  • * OGTT(Şeker yükleme testi ) ile bakılan 2. Saat tokluk kan şekeri >200 mg/dl veya;
  • * Herhangibir zamanda bakılan kan şekeri 200 mg /dl den fazlaysa şeker hastalığı tanısı konabilir.

Diyabet yalnızca şeker yüksekliğinin neden olduğu bir durum olmayıp,başta insulin olmak üzere bir çok hormonun etkilendiği, metabolik bir hastalıktır. 

Kontrol altına alınmadığında kardiovaskuler sistem, böbrek, göz, sinir sistemi gibi hedef organlarda geri dönüşümü olmayan hasarlar yapabilir ve erken yaşta sakatlığa yol açan, yaşam kalitesini bozan ölümcül bir sorun haline dönüşebilir.

Kan şekerinin normal aralıkta seyredebilmesi için her yemek yediğimizde pankreasımızdan salgılanan insulin hormonun yeterli miktarda ve etkin olması gereklidir. Yemek sonrası yükselen kan şekeri pankreasta insulin adı verilen hormonun salgılanmasina neden olur. Salgılanan insulinin sayesinde hücrelerimiz kan şekerini hücre içine alır.Böylece kan şekeri düşmüş olur.

Diyabete sebep olan ana mekanizma;

Tip 1 Diyabette  insulinin yetersiz salgılanması veya hiç olmaması  

Tip 2 diyabet  ve İnsulin direncinde ise insulinin salgılanmasına rağmen dokular tarafından etkin kullanılamamasıdır.

Tip 2 Dm’da ilerliyen süreçte insulin yetmezliğide tabloya eklenir.

Kan şekeri yüksekliğinde, daha çok idrara çıkma (poliuri), daha çok su içme (polidipsi) olur.

Hücreler kan şekerini yeterince alamadıkları için hastalar kendilerini aç hisseder ve hastalar çok yemeye başlarlar (Polifaji) ve halsiz olurlar.

Diyabete ait Gerçekler

Dünya üzerinde 2015 yılındaki diyabetli hasta sayısı 415 milyon iken, 2040 yilinda bu rakamın 642 milyon olaracaği tahmin edilmektedir .

Diyabetli hastaların yaklaşık %10 u tip 1 diyabettir. Tip 1 DM da vucutta insulin yokluğundan dolayı hastalar insulin kullanmak zorundadır.

Diyabetli hastaların yaklaşık %90 tip 2 diyabettir .

Şeker hastalığının hedef organları 

Başta kalp ve damar sistemi olmak üzere, göz, böbrek ve sinir sistemidir .

Hastalar kontrolsuz kaldıklarında kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği ve körlük gibi sakatlayıcı ve ölümcül riskler taşırlar.

Diyabetlilerde sigaranın bırakılması kalp damar sağlığı ve birlikte gelen ölümcül risklerin azaltılması bakımından çok önemlidir.

Şeker hastalığı Belirti ve Bulguları nelerdir ?

* Halsizlik, çabuk yorulma, güçsüzlük
* Kilo alma (insulin direnci ve tip 2 DM)
* Kilo verme (tip 1 diyabet ve tip 2 nin geç dönemleri)
* Sık idrara gitme ,gece idrara kalkma 
* Doymama , sürekli açlık hissi
* Çok su içme
* Görme bulanıklıkları
* Konsantrasyon sorunlari, hafıza problemleri, ellerde ayaklarda uyuşma
* Cinsel fonksiyon bozuklukları, Sertlesme problemleri (erektil disfonksiyon)
* Tekrarlıyan mantar enfeksiyonlari (deri ve kadınlarda vaginal mantar enfeksiyonları)
* Yara iyileşmesinde gecikme ve immun sistem bozuklukları

Prediyabet (gizli seker) nedir ?

Diyabet öncesi insulin direncinin olduğu dönemdir. Bu yüzden insulin yüksekliği vardır .
Bu dönemde uzun süre kalan hastalar ,ilerliyen dönemde şeker hastası olma riski taşırlar.
Erken tanı ile uygun şekilde tedavi edilirse, prediyabetin Tip 2 diyabete dönüşmesi önlenebilir veya geciktirilebilir .

Prediyabet tanı kriterleri:

  • * Açlık kan şekeri :100- 126 mg /dl 
  • * Hb A1c :5.7-6,4
  • * OGTT (Şeker yükleme testi ) 2.saat tokluk kan şekeri :140-199 mg/dl


Gestasyonel diyabet nedir ?

Gebelik esnasında fetusun neden olduğu artmış insulin direncinden dolayı, annenin insulin yetmezliğine girmesiyle ortaya çıkan gebelik diyabetidir.



Diyabetin komplikasyonları nelerdir ?

Diyabet tedavi edilmedigi taktirde bir çok organa zarar verebilen sistemik bir hastalıktır

  • Göz komplikasyonları : diyabetik retinopati, katarakt, glokom
  • Kardiovaskuler komplikasyonlar : kalp krizi ,inme , damar tıkanıklıkları, hipertansiyon ,
  • Böbrek komplikasyonlari : Böbrek yetmezliği, idrar yolu enfeksiyonları
  • Norolojik komplikasyonları: inme , küçük damar hastalıkları,Noropati,ankisiyete, depresyon
  • Metebolik komplikasyonları: trigliserid yükseklği , karaciğer yağlanması
  • Cinsel fonksiyon bozuklukları
  • Yara iyileşmesinde gecikme , özellikle ayak yaraları

Diyabet tedavisi :

Diyabet ilerleyici olan fakat tedavi edilebilen bir hastalıktır .

Burada önemli olan doktor gözetiminde belirli aralıklarla, kan testleri yapılarak açlık kan sekeri, tokluk kan şekeri, Hba1c, kollesterol değerlerinin değerlendirilmesi, tansiyon kontrolu yapılarak ilaçların hedef değerlere göre düzenlenmesidir. 

Kalıcı kilo kontrolunun sağlanması hastalığın ilerlemesini önlemek açısından çok önemlidir. 

Amaç 

Hastanın ilaçlarını uygun dozlarda düzenleyerek, metabolik kontrol sağlamak,

Kısa ve uzun vadede oluşabilecek organ hasarlarını önlemek ve olası erken kayıpları azaltmaktır.

Etiketler : fdhgj