Hipertansiyon nedir ?

  

Hipertansiyon ''yüksek kan basıncı'' demektir.

Kanın damar duvarına uyguladığı basınçtır.Kalbin her atımında damar yatağına gönderdiği kan volumu (atım volumu) ve periferik direnç (damar yatağı direnci) kan basıncını oluşturur.

Kan basıncı için üst sınır 140/90 mmHgdır. Bu değerin üzerindeki basınçlar yüksek kan basıncı olarak degerlendirilir.

Hipertansiyonun zararlı etkisi nasıl ortaya çıkar ?

Bütün yaşamsal organlarımızın (kalp , beyin böbrek ) damar ağlarına sahiptir .Organlarımızın beslenmesi ve canlılıklarını sürdürebilmeleri bu damar sistemlerimizin açıklığına bağlıdır. Damarlarımız ne kadar açık kalırsa organlarımız o kadar uzun ömürlü olur. Damar sistemimiz ateroskleroza (damar sertleşmesine ) bağlı ne kadar erken daralırsa , beslenme bozuklukları ve organ yetmezlikleri o kadar erken ortaya çıkar .

Hipertansiyonun önemi nedir ?

Türkiyedeki tüm ölüm nedenlerinin %25 inden hipertansiyon sorumludur ( Türkiye’nin Sağlık Yükü Çalışması, 2004)

Belirtileri nelerdir ?

Yıllarca herhangibir belirti vermeyebilir .İlk belitisi kalp krizi veya bir inme gibi hayatı tehdit eden bir komplikasyon olabilir. Bunun dışında belirti verirse genellikle baş ağrısı, kulak çınlaması , burun kanaması nefes darlığı olabilir.Siz farkına varmadan aterosklerotik süreci (damar sertleşmesi) hızlandırır. Böylece, kalp, böbrek, beyin göz gibi hayati organlara kalıcı zararlar verebilir. Kontrol altına alınmadığında kalp krizi, kalp yetmezliği , inme , böbrek yetmezliği ,erken ateroskleroz ve ölüm riski ile birliktedir . Bu yüzden özellikle yüksek risk grubunda olan kişiler düzenli olarak tansiyon kontrolu yaptırmaları gereklidir.

Kaç çeşit hipertansiyon vardır ?   

                                                                                   

Hipertansiyon ikiye ayrılır;  

1) Primer (bir nedene bağlı olmayan)

2) Sekonder (bir nedene bağlı olan) 

Primer hipertansiyon için risk faktörleri nelerdir?

  • · Yaş ilerledikçe hipertansiyon riski artar
  • · Kilo alma
  • · Aşırı tuz tüketme , potasyumdan fakir diyet , D vitamini eksikliği
  • · Stresli yaşam
  • · Egzersiz yapmama ,sedanter yaşam
  • · Alkol ve sigara tüketme
  • · Ailede hipertansiyon hikayesi

Sekonder Hipertansiyon nedenleri nelerdir ?

  • · Aort koarktasyonu (aort çıkışında darlık )
  • · Böbrek ile ilgili nedenler (çesitli nedenlerle oluşmuş kronik böbrek yetmezlikleri, böbrek damar darlıkları)
  • · Endokrin nedenler (feokromastoma, hiperaldesteronizm, cushing hastalığı, konjenital adrenal hiperplazi, hipertirodi, hiperparatiroidi)
  • · Uyku apne sendromu
  • · Kafa içi basıncının arttığı durumlar
  • · Bazı ilaçlar (oral kontraseptifler, çeşitli antidepresanlar, bazı soğuk algınlığı ilaçları)
  • · Uyarıcılar (amfetamin, kokain )
  • · Kronik alkol kullanımı

Kan basıncı sınıflaması


 Sistolik kan basıncı (mmHg)

  Diastolik kan basıncı (mmHg)
Normal kan basıncı 
            120
                80
Prehipertansiyon 
            120-139
                80-90
Evre 1 Hipertansiyon
            140-159
                90-100
Evre 2 Hipertansiyon 
            >160
                >100

 

Ölçümlere göre Hipertansiyon Sınır Değerleri


Sistolik(mmHg)
 Diastolik(mmHg)
Ofis 
      >140   ve
veya    > 90
Ambulatuvar


Gündüz(uyanıkken)
     >135    ve
veya     >85
Gece     (uyurken)
     >120    ve
veya     >70
24 saat 
     >130    ve
veya     >80
Evde     >135    ve
veya     >85

ESC/ESH- 2013 HT Kılavuzu


Hipertansiyonun vermiş oldugu zararlar yani Komplikasyonlar nelerdir ?

Yüksek kan basıncı kontrol altına alınmazsa , organların kanlanmasını sağlayan damarların zarar görmesine böylece dokuların yeteri kadar beslenemeyip organların zarar görmesine neden olur .

Hipertansiyonun başlıca yaptığı organ hasarları nelerdir ?

  • · Kalp krizi , Kalp yetmezliği, aritmiler
  • · İskemik inme , Hemorojik inme
  • · Böbrek yetmezliği
  • · Körlük
  • · Aort anevrizması ve diğer ana arterlerde genişlemeler

Tedavi

Kan basıncı kontrolu tüm hipertansif hastalarda 140/90 mm Hg’nin altında olacak şekilde sağlanmalıdır . Hedef kan basınçları diyabetiklerde, kardiovaskuler hastalık öyküsü olanlarda (miyokart infarktusu, kalp yetmezliği olan veya revaskularisazsyon işlemi uygulananlar) veya kronik böbrek hastalığı gibi çok yüksek riskli gruplarda 130/ 80 mmHg nin altında olmalıdır.Tüm hastalarda sigaranın ve alkolun bırakılması, tuz kısıtlaması, egzersiz, kilo kontrolu gibi hayat tarzı değişikliği (life style modification) programı uygulanmalıdır. Hayat tarzı değişiklikleri ciddiye alınmazsa tedavinin başarısı ve devamlılığı zorlaşır .

Tedavide kullanilan ilaçlar

  • ACE inhibitörleri : Kaptopril, Ramipril, Enalapril, Trandolapril, Benazepril, Alacepril, Cilazapril, Delapril, Perindopril, Quinapril, Fosinopril, Spirapril, Lisinopril, Zofinopril
  • AT2 Blokerler : Losartan, Valsartan, Irbesartan, Kandesartan, Telmisartan, Eprosartan
  • Kalsiyum kanal blokerleri:
                      1) Dihidropiridin grubu – Amlodipin, Benidipin , Felodipin , İsradipin, Lerkadipin, Nifedipin, Nicardipin, Nimodipin, Nitrendipin 
                      2) Dihidropiridin dışı olanlar -Fenilalkilaminler (Verapamil) , Benzotiazepinler (Diltiazem)
  • Beta blokerler: Atenolol, Metoprolol, Asebutalol ,Nebivolol, Sotalol, Esmalol, Bisoprolol, pindolol, nadolol, propranolol
  • Alfa blokerler: Prazosin, doksazosin
  • Alfa ve Beta blokerler: Karvedilol, Labetolol
  • Diuretikler : tiazidler (Hidroklorotiazid) ,loop diuretikleri( Furasemid), İndapamid
  • Vazodilatatorler: Nitratlar,hidralazin, minoxidil
  • Santral etkili ilaçlar : Klonidin , Metildopa
  • Aldosteron antagonistleri: Spironolakton

Tedavide kullanılan hipertansiyon ilaçlarının seçimi nasıl yapılmalıdır ?

Antihipertansif ilaç seçimi yapılırken hastanın yaşı ,risk faktörleri, gelişmiş olan komplikasyonlar (iskemik kalp hastalığı, kalp yetmezlikleri , aritmiler, geçirilmiş SVO,kronik böbrek hastalığı, albuminuri gibi), ilaçların ek faydaları, hastanın uyumu ve ek hastalıkların varlığı (örneğin astımda beta blokerler kullanmamak , dislipidemi veya prediyabet varlığında diuretik kullanımında dikkatli olmak, gebelere ACE inhibitorü vermemek gibi) göz önüne alınarak en uygun ilaç grubu veya kombinasyonu seçilmelidir .

Sonuç:

Şikayetiniz dahi olmasa, kiloluysanız, ailenizde Kalp Damar Hastalığı, İnme ve Hipertansiyon hikayeniz varsa, uzun ve sağlıklı bir yaşam için, periodik aralıklarla tansiyon kontrolunuzu yaptırınız .

Etiketler : fgh